MUZEUM PRZYRODNICZE NA ŁYSEJ GÓRZE (ŚW. KRZYŻU)
Muzeum Przyrodnicze Świętokrzyskiego Parku Narodowego po raz pierwszy zostało otwarte w roku 1954 w budynku „Szpitalika”, gdzie ekspozycja czynna była do roku 1962. Z powodu złych warunków lokalowych podjęto decyzję o przeniesieniu Muzeum na parter zachodniego skrzydła zespołu budynków klasztoru pobenedyktyńskiego. Wielkim nakładem pracy i środków rozpoczęto remontowanie będącego w stanie skrajnej dewastacji budynku. Po jedenastu latach udało się zakończyć remont i przystąpić do wykonania ekspozycji, co zaowocowało otwarciem Muzeum 22 lipca 1972 roku.
Ponieważ prze 40 lat eksploatacji wystawa zestarzała się zarówno pod względem technicznym jak i merytorycznym, w roku 2009 przystąpiono do wykonania nowej ekspozycji. Dzięki środkom uzyskanym z NFOŚiGW oraz WFOŚiGW w Kielcach wykonano nową ekspozycję, której uroczyste otwarcie nastąpiło 17 listopada 2010 roku przy okazji obchodów 60 – lecia utworzenia Świętokrzyskiego Parku Narodowego.
6200

GDZIE JESTEŚMY
Głównym celem naszej wystawy jest pomoc w zwiedzaniu Świętokrzyskiego Parku Narodowego i przekazanie najważniejszych informacji o tym, jak i dlaczego chronimy mało zmieniony przez człowieka krajobraz i tworzące go ekosystemy.

Świętokrzyski Park Narodowy jest obszarem, na którym zachowały się nieliczne w Europie fragmenty naturalnej puszczy, z całym jej bogactwem przyrodniczym. Około 97 % powierzchni Parku to lasy. Spotykamy tu gatunki zagrożone wyginięciem. W wielu przypadkach są one umieszczone na czerwonych listach i w czerwonych księgach roślin i zwierząt. Wiele z nich to relikty biotopowe lasów naturalnych tzw. relikty puszczańskie.

JAK CZŁOWIEK ZMIENIAŁ KRAJOBRAZ ŁYSOGÓR
W tym dziale ukazujemy jaki wpływ miał człowiek na zmiany krajobrazu Łysogór.
Odkąd człowiek zaczął prowadzić osiadły tryb życia, jego wpływ na środowisko przyrodnicze stale się powiększał. Początkowo były to niewielkie zmiany obejmujące łatwiej dostępne tereny zagospodarowywane dla potrzeb prymitywnego rolnictwa i hodowli. Rozwój osadnictwa i systematyczne powiększanie areału upraw doprowadziły z czasem do istotnych zmian w krajobrazie, a pierwszym skutkiem tych działań było wyraźne ograniczenie powierzchni obszarów leśnych.

STAROŻYTNE HUTNICTWO ŻELAZA
Około 2000 lat temu na terenie Gór Świętokrzyskich działało największe poza granicami Imperium Rzymskiego centrum hutnictwa żelaza. Produkcję prowadzono w piecach typu kotlinkowego (dymarkach). Okres ten trwał do połowy V wieku naszej ery.

WCZESNOŚREDNIOWIECZNE OSADNICTWO
W XII wieku naszej ery, na północnych stokach Łysogór rozpoczęło się średniowieczne osadnictwo. Proces ten w dużej mierze spowodowany był przez benedyktynów, którzy około roku 1136 osiedlili się w klasztorze łysogórskim.

Wystawa
HUTY SZKŁA I POTAŻNICTWO
Całkiem inaczej przebiegał proces zagospodarowania południowych stoków Łysogór. Tutaj dopiero w wieku XVII zaczęły powstawać leśne huty szkła. Na terenach wylesionych przez hutników powstały wsie o wymownie brzmiących nazwach m.in.: Szklana Huta i Stara Huta.

GOSPODARKA LEŚNA
Co prawda XIX wieczna gospodarka leśna przyczyniła się do odkształcenia ekosystemów leśnych pozbawiając ich cech swoistych ekosystemom lasów naturalnych. Ale to między innymi leśnikom zawdzięczamy objęcie tych lasów działaniami ochronnymi, a ich późniejsze gospodarowanie spowodowało, że Puszcza Jodłowa osiągnęła znaczny stopień unaturalnienia.

 
OSTOJA PRZYRODY
Historia rozwoju idei ochrony przyrody Gór Świętokrzyskich sięga początków XX wieku. W 1909 roku rozpoczęto badania naukowe na tych terenach i starania o utworzenie w Łysogórach Parku Natury, nawiązując do realizowanych w Europie obszarów chronionych (parki natury, parki narodowe) i istniejących w Stanach Zjednoczonych parków narodowych. Po odzyskaniu niepodległości idee ochrony przyrody zaczęto w Górach Świętokrzyskich stopniowo realizować. W 1920 roku powołano rezerwat modrzewia polskiego na Chełmowej Górze, w 1924 rezerwaty na Łysicy i Łysej Górze. W 1932 roku uznano specjalny status ochronny Nadleśnictwa Św. Katarzyna aż w końcu w 1950 roku powołano Świętokrzyski Park Narodowy. W roku 1996 powiększono go o część Pasma Klonowskiego i Skarpę „Zapusty”.

W GŁĘBI ZIEMI
W tej sali poznajemy prehistorię naszego regionu. Opisywane są tu dzieje Ziemi od najstarszych momentów w których stwierdzono organizmy żywe, aż po pierwsze ślady działalności człowieka. Nie jest to jednak opowieść dotycząca tylko organizmów żywych ale też zmian geologicznych, które miały zasadniczy wpływ na rozwój życia w Łysogórach. Zarówno dzieje naszego regionu jak i całej Ziemi stanowią bowiem wspaniałą opowieść, pełną momentów przełomowych, czasów rozkwitu życia i jego zagłady.

EKOSYSTEMY ŚWIĘTOKRZYSKIEGO PARKU NARODOWEGO
Świętokrzyski Park Narodowy to obszar typowo leśny, z kilkuprocentowym udziałem zbiorowisk nieleśnych. W wyniku obejmowania tych obszarów ochroną, przybierały one charakter lasów zbliżonych strukturą do lasów naturalnych. Stosuje się tu trzy sposoby ochrony przyrody: ochronę krajobrazową – nakazującą zachowanie istniejącego stanu krajobrazu, ochronę czynną – polegającą na stosowaniu zabiegów ochronnych w celu przywrócenia lub zachowania pożądanego stanu ekosystemów lub gatunków i ochronę ścisłą – przejawiającą się całkowitym zaniechaniem bezpośredniej ingerencji w procesy przyrodnicze. Zaprzestanie prac w części Parku objętej ochroną ścisłą, umożliwia nie tylko obserwacje jak funkcjonują ekosystemy pozbawione ingerencji człowieka, ale również, a może przede wszystkim zapewnia ochronę spontanicznych procesów przyrodniczych, skutkujących osiągnięciem przez ekosystemy optymalnej bioróżnorodności. Duże bogactwo gatunkowe jakie występuje w tych ekosystemach tworzy niejako bank genów, co jest bardzo istotne dla rozwoju wielu dziedzin nauki.
W dziale tym prezentowane są najciekawsze ekosystemy występujące w Świętokrzyskim Parku Narodowym.

wystawa
JEDLINA POLSKA
Wyżynne bory jodłowe, rozwijają się na kwaśnych glebach w Polsce południowo – wschodniej, a w szczególności w Górach Świętokrzyskich i na Podkarpaciu. W ubogim runie występują paprocie, mszaki i jeżyny. Typowe drzewostany zajmują piaszczyste, kamieniste i płytkie gleby na stromych, zacienionych zboczach. Jedlina polska występuje w dwóch wariantach oba charakteryzują się zdecydowaną dominacją jodły. Wariant uboższy z domieszką świerka i sosny, w żyźniejszych z domieszką gatunków liściastych buka, jaworu. Warstwa krzewów, runo i warstwa mszysta są zwykle dobrze rozwinięte.

EKSPOZYCJA HISTORYCZNA
W piwnicach budynku Muzeum znajdują się pozostałości więziennych cel i karcerów, w których jest umieszczona ekspozycja historyczna. Opowiada o dziejach Łysej Góry od kultów pogańskich, poprzez działalność benedyktynów i okres więzienia w budynkach poklasztornych, do czasów obozu jeńców radzieckich z okresu II wojny światowej.
Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia Muzeum Przyrodniczego oraz na szlaki turystyczne Świętokrzyskiego Parku Narodowego.

 

Komentarze

0
Brak komentarzy.